Funding oranı (fonlama oranı) nedir, nasıl okunur?

Vadeli işlem yapıyorsanız ekranda sürekli gördüğünüz küçük bir yüzde var: funding oranı (fonlama oranı). Pozisyonunuz açıkken belirli saatlerde hesabınızdan para çıkmasının ya da hesabınıza para girmesinin nedeni bu orandır. Bu rehber funding'in ne olduğunu, kimin kime ödediğini, farklı borsaların oranlarının neden doğrudan karşılaştırılamadığını ve AlertaChart'ta beş borsanın funding'ini tek ölçüyle nasıl izleyeceğinizi anlatır. Güncel rakamlar kripto funding oranları sayfasında, bütün emir akışı araçlarının özeti Yardım Merkezi'ndeki emir akışı makalesinde.

Funding oranı nedir, neden var?

Sürekli vadeli kontratın (perpetual, sembollerde .P) vadesi dolmaz. Vadeli bir kontratı spot fiyata yaklaştıran teslim günü olmadığı için borsalar bu işi taraflar arasında düzenli ödemelerle yapar. Oran pozitifse long pozisyonlar short pozisyonlara öder; negatifse short'lar long'lara öder. Binance ve OKX'in kendi dokümanları bu yön kuralını açıkça yazar; Hyperliquid ise funding'in yalnızca kullanıcılar arasında el değiştirdiğini, borsanın bundan pay almadığını belirtir.

"Funding fee nedir?" sorusunun cevabı da buradadır: funding ücreti, pozisyon değeri × funding oranı kadardır ve yalnızca ödeme anında açık olan pozisyonlara uygulanır. Ödemeden bir dakika önce kapanan pozisyon o dönem için ne öder ne alır. Hesap teminata değil pozisyon değerine yapıldığı için kaldıraç büyüdükçe funding'in teminata oranı da büyür.

Oran nasıl oluşuyor?

Binance ve Bybit'in yayımladığı formülde iki parça vardır: vadeli kontratın endeks fiyattan ne kadar saptığını ölçen ortalama prim endeksi ve 8 saatte %0,01'lik sabit bir faiz bileşeni (Bybit bunu günlük %0,03 olarak yazar). İkisi arasındaki fark ±%0,05 ile sınırlanır. Bunun pratik sonucu şudur: ortalama prim faiz bileşenine 0,05 yüzde puandan daha yakın kaldığı sürece oran faiz bileşenine eşit çıkar. Sakin piyasada %0,0100'ün bu kadar sık görünmesinin nedeni budur; oranın bu seviyeden uzaklaşması, kontratın gerçekten primli ya da iskontolu işlem gördüğünün ilk işaretidir.

Funding oranı nasıl okunur?

• İşaret: pozitifse long taraf öder, negatifse short taraf öder.
• Dönem: her oran bir ödeme aralığına aittir. "8 saatte %0,0100" ile "saatte %0,0100" çok farklı maliyetlerdir.
• Birikme: küçük oranlar toplanır. 8 saatte bir sabit %0,0100, günde üç ödemeyle bir yılda bileşiksiz %10,95 eder; AlertaChart'taki yıllık (APR) seçenek de böyle hesaplanır: 8 saatlik oran × 1.095.
• Zamanlama: ödeme anına kadar gördüğünüz oran, süren dönem için bir tahmindir. Bybit örneğin oranı dakikada bir yeniden hesaplar.

Borsaların ham oranları neden karşılaştırılamaz?

Borsalar farklı saatlerde öder; aynı borsada bile ödeme aralığı kontrattan kontrata değişebilir:

"Varsayılan 8 saat" çoğunluk anlamına gelmiyor. 5 Ekim 2026'da borsaların kendi API'lerinden saydığımızda Binance'in işlemdeki 526 endeks dışı USDT vadeli kontratından (iki endeks kontratı hariç) 420'si 4 saatte, 105'i 8 saatte, 1'i saatte bir ödüyordu. Bybit'te 782 kontratın 401'i 8 saatte, 379'u 4 saatte, 2'si saatte bir ödüyordu.

Örnek sayılar: 4 saatte bir ödeyen bir kontrat ödeme başına +%0,0050, saatlik ödeyen bir kontrat +%0,0020 gösteriyor. İkincisi küçük görünür ama günde %0,0020 × 24 = %0,0480 tutar; 4 saatlik kontratta günlük maliyet %0,0050 × 6 = %0,0300'dür. Aynı 8 saatlik döneme çevrildiğinde ikisi %0,0160 ve %0,0100 olur. Binance'in formülü ve Haziran 2026'dan beri OKX'inki N saatlik bir kontratın oranını 8/N'ye böler; kısa aralıklı kontrat formül gereği ödeme başına daha küçük bir sayı yazar. Karşılaştırmayı ham sayılarla değil, 8 saatlik karşılıklarla yapmanın bir nedeni de budur.

AlertaChart beş borsayı nasıl aynı ölçüye getiriyor?

Agg. Funding paneli bir coin için Binance, Bybit, OKX, Coinbase ve Hyperliquid'i üç adımda birleştirir:

1. Aynı dönem: her borsanın oranı 8 saate çevrilir: oran × 8 ÷ o kontratın ödeme aralığı (saat). Aralık, kontratın kendi ödeme geçmişinden okunur; atlanan tek bir ödeme 4 saatlik bir kontratı 8 saatlik saymaz.
2. Ağırlıklı ortalama: çevrilmiş oranların ortalaması, her borsanın o coindeki açık pozisyonu (coin adedi) ağırlık alınarak hesaplanır; pozisyonların çoğunu tutan borsa sonuca en çok etki eder. 1000PEPE gibi binlik kontratlar coinin kendisi olarak sayılır.
3. Yedek kural: o mumda açık pozisyon verisi olmayan borsa ağırlıklandırmaya katılmaz; hiçbirinde yoksa basit ortalama kullanılır.

Örnek sayılar: A borsası 8 saatte +%0,0100 ve 60.000 BTC açık pozisyon, B borsası −%0,0200 ve 20.000 BTC. Açık pozisyona göre ağırlıklı ortalama (0,0100 × 60.000 − 0,0200 × 20.000) ÷ 80.000 = +%0,0025 eder. Basit ortalama ise −%0,0050, yani ters işaret çıkar; çünkü küçük borsaya büyüğüyle aynı ağırlığı verir.

4 ya da 8 saatte bir ödeyen borsalarda süren dönemin kesinleşmiş oranı henüz yoktur. Panel bu dönemi, ödeme gelip gerçek oranı yazana kadar borsanın güncel tahminiyle doldurur; böylece son mumlar yalnızca saatlik ödeyen borsalardan oluşmaz.

AlertaChart'ta adım adım funding takibi

1. Bir kripto grafiği açın; spot ya da vadeli olabilir (vadeli semboller .P ile biter, bkz. spot ve sürekli vadeli). Spot grafikte birleşik paneller funding'i coinin vadeli piyasalarından okur.
2. Grafik araç çubuğundaki Orderflow düğmesiyle Orderflow Araçları penceresini açın.
3. Birleşik (tüm borsalar) başlığı altından Agg. Funding'i ekleyin. Panel başlığı güncel değeri ve hesaba katılan borsa sayısını gösterir (ör. 5/5 borsa); bir logonun üzerine gelince o borsanın paritesini ve değerini görürsünüz.
4. Yalnızca grafiğin kendi borsasını görmek için Funding Rate satırını (alt satırı: "Zamana göre funding oranı") ekleyin. Vadeli grafiklerde çalışır ve oranı borsanın verdiği gibi, ödeme başına, çevirmeden gösterir.
5. Ayarları değiştirmek için paneldeki dişliye tıklayın (aşağıdaki bölüm).

BTC/USDT vadeli grafiğini açın, ardından Orderflow'dan Agg. Funding'i ekleyin →Pro

Emir akışı araçları Pro ve Elite paketlerinde yer alır; paketlerin karşılaştırması fiyatlandırma sayfasında. Betiklerinizde .P_FUNDING sembolleri aynı veriyi 8 saatlik ondalık oran olarak döndürür (bkz. order flow verisi).

Bir coini diğer borsalarla karşılaştırın

Funding oranları sayfası, büyük coinlerde her borsanın 8 saate çevrilmiş oranını, açık pozisyona göre ağırlıklı ortalamayı ve son verideki en yüksek ve en negatif funding'i listeler. Sayfadaki funding ücreti hesaplayıcı oranı paraya çevirir: bir coin seçip güncel ortalamadan ya da tek bir borsanın oranından başlayın; yönü, USD cinsinden pozisyon değerini ve ödeme sıklığını (1, 4 ya da 8 saat) girin. Ödeme başına, günlük ve yıllık ne ödeyeceğinizi ya da alacağınızı gösterir.

Funding bir eşiği geçince alarm alın

Pro ile Ayarlar'da Alerta Pro Alarm bölümünü açın, Fonlama sekmesinde Fonlama Alarmı Ekle'ye dokunun. Futures Sembolü'nü seçin, Fonlama Eşiği olarak %0,01, %0,03, %0,05 ya da %0,10'dan birini ve İzleme Yönü olarak Hepsi, Pozitif ya da Negatif'i seçip Alarm Kur'a basın. Paket başına alarm sayıları Yardım Merkezi'ndeki alarmlar makalesinde.

Önemli ayarlar

• Oran dönemi: 1 saat, 8 saat (varsayılan), 1 gün ya da Yıllık (APR). Değiştirmek aynı seriyi yeniden ölçekler, veriyi değiştirmez.
• Ortalama: Açık pozisyona göre ağırlıklı (varsayılan) ya da Basit. Basit ortalamayı yalnızca küçük bir borsanın diğerlerinden ne kadar ayrıştığını görmek için kullanın.
• Borsalar: beş borsadan istediğinizi panel başlığındaki logosundan ya da dişli ayarlarından kapatın. Gri kapalı, soluk bu coin için veri yok, "!" verinin yüklenemediği anlamına gelir.
• Çizim: Çubuk (varsayılan) ya da Çizgi.

Uç değerleri abartmadan okumak

8 saatte alışılmış %0,0100'ün çok üzerindeki bir oran, long'ların pozisyonda kalmak için yüksek bedel ödediğini, yani long tarafın kalabalık olduğunu gösterir. Yardım Merkezi de aynısını söyler: çok yüksek funding kalabalık bir long tarafı demektir. Derin negatif oran aynı şeyi short'lar için söyler. Ama bu kalabalığın ne zaman dağılacağını söylemez: kalabalık taraf günlerce öyle kalabilir; borsaların oran tavanı da piyasanın ne kadar tek taraflı olduğunu gizleyebilir.

Funding, açık pozisyonla birlikte okununca daha çok şey anlatır. Açık pozisyon artarken funding'in de yükselmesi ödeyen tarafa yeni kaldıraçlı pozisyon eklendiğini gösterir; açık pozisyon düşerken yükselen funding başka bir tablodur. Bu kombinasyonları açık pozisyon rehberinde, kalabalık pozisyonların nerede zorla kapanabileceğini likidasyon ısı haritası rehberinde anlatıyoruz.

Sık yapılan hatalar

• Ödeme aralığı farklı borsaların ham oranlarını yan yana koymak.
• Ekrandaki güncel oranı kesinleşmiş saymak; ödemeye kadar tahmindir.
• Funding ücretini teminat üzerinden hesaplamak; doğrusu pozisyon değeridir.
• Yıllık (APR) değeri garanti bir getiri sanmak; oranın bir yıl sabit kaldığını varsayar.
• Yüksek funding'i tek başına satış sinyali saymak.

Yöntem ve sınırlamalar

Kavramlar her borsanın kendi dokümanına, AlertaChart adımları 5 Ekim 2026 itibarıyla Yardım Merkezi'ne ve ürün koduna dayanır. Şu sınırları aklınızda tutun:

• Yalnızca beş borsa: Agg. Funding; Binance, Bybit, OKX, Coinbase ve Hyperliquid'i kapsar. Diğer borsalardaki pozisyonlar sayılmaz.
• Ödediğiniz tutar kendi borsanıza bağlıdır: ortalama piyasayı anlatır; bir pozisyon yalnızca açık olduğu borsanın oranını öder ya da alır.
• Düzenler değişir: borsalar bir kontratın ödeme aralığını ve oran sınırlarını kısa sürede değiştirebilir; yukarıdaki sayılar bir anlık görüntüdür.
• Eksik mumlar: olması gereken bir borsanın verisinin eksik olduğu mum soluk çizilir. Eksik veri hiçbir zaman sıfır sayılmaz.
• Tahmin değildir: funding pozisyonlanmayı ve maliyetini anlatır, fiyatı öngörmez.

İlgili rehberler

• Açık pozisyon (open interest) nedir, fiyatla nasıl okunur?
• Likidasyon ısı haritası: tahmini seviyeler ve gerçekleşen likidasyonlar
• Beş borsada güncel funding oranları
• Yardım Merkezi: emir akışı araçları